Chương 49: Gương vỡ lại lành

Phải hơn một tháng nữa mới xuất hiện những cơn mưa đầu mùa, nhưng với cái ôm dịu dàng của rừng già và sự bao bọc của dòng Nam Hậu, trước khi tia nắng chói chang, oi bức xuất hiện, xuyên qua tán lá, phá vỡ màn sương thì cái lạnh ẩm ương của buổi sớm đã len lỏi vào gian bếp. Nó mang theo hơi gió xuân quyện cùng mùi lá cây ẩm mục của đại ngàn, lẩn khuất trong làn khói bếp đỏ lửa của ngôi làng nghèo.

Những ống tre chứa đầy nước tán vào nhau nghe cộc cạch. Trên nền đất khô ráo, bước chân trần bấm xuống đất vững chãi, xen lẫn tiếng thở dốc của người làng đang tranh thủ gánh nước sinh hoạt cho cả nhà.

Giọng cười thích chí của một phụ nữ luống tuổi đi phía sau Văn Thành, đang chọc ghẹo cậu bằng thứ tiếng nghe sao ngọt ngào, êm dịu. Nhóm người xung quanh phụ hoạ theo náo nhiệt như một bản hợp ca độc nhất của loài chim xứ lạ.

Văn Thành chỉ nghe và cười bất lực, lâu lâu chèn một vài câu vô thưởng vô phạt vào chuyện của họ vậy mà cũng làm họ cười nghiêng ngả. Bước chân thoăn thoắt chỉ mong về tới nhà mau mau.

Cậu đổ tất cả nước từ ống tre vào chiếc chum đất trước nhà, Thành ngó nghiêng một loạt, cậu tiện tay bốc năm sáu nắm bắp khô rải vào chuồng gà gần đó, lại nhìn quanh một lượt, cũng không thấy có gì đặc biệt.

Cho đến khi cậu đang xối nước lên hai tấm lá chuối tươi vừa chặt trên cây xuống thì cậu mới thấy Bảo Long khúm núm xách theo cái cuốc về tới, mặt mũi phờ phạc nhưng ánh mắt bớt phần căng thẳng. Hắn lén nhìn Thành, tay chân lóng ngóng trả lại cây cuốc.

Văn Thành phẩy hai tấm lá chuối cho ráo nước, cậu lẳng lặng chỉ tay vào lát chanh cắt sẵn, đặt trên nắp chum đất:

- Anh rửa tay đi.

Bảo Long tự biết chuyện mà làm, cầm lát chanh xoa đều lên tay, Văn Thành ngó thấy mặt hắn ửng đỏ, cậu thấm khô tay trên vạt áo, rồi bất giác đưa những ngón tay còn vương chút hơi lạnh chạm vào vùng da cổ đang đỏ lựng bên dưới xương hàm của hắn.

Khoảnh khắc đó khiến Bảo Long giật mình, lát chanh rớt đất, ánh mắt kinh ngạc của Bảo Long làm Thành chột dạ, cậu rụt tay lại, lấy gáo múc nước xối lên đôi tay đang cứng đơ của hắn, nói với tông giọng hiển nhiên:

- Ở xứ này bị tháo dạ mà thêm phát nhiệt là trời cứu đó.

Cậu gác gáo nước lên chum, xách hai tàu lá chuối nhanh chóng đi vô nhà.

Chiếc nồi đất toả ra hơi nước nghi ngút mang theo mùi thơm dễ chịu của xôi nếp, quấn lấy mùi khói lả lơi từ những khúc củi hồng mộc xen lẫn chút mùi đắng chát từ thứ nước đang sôi sùng sục trong ấm đất.

Chiếc bàn tròn được kê lên vạc giường, chén gốm đơn sơ đặt trên đó đang hứng dòng nước nóng bốc hơi màu nâu đỏ, Bảo Long đứng lóng ngóng, nép bên cửa nhà không biết nên làm gì mới phải. Chợt tiếng Văn Thành trầm ổn vang lên:

- Anh chờ nguội một chút rồi uống, cái này chữa tháo dạ tốt lắm.

Lòng hắn bỗng dưng đỡ căng thẳng hơn vì câu nói đó, hắn ngồi nhìn chén nước sóng sánh, ngửi mùi trà thoang thoảng trên bàn mà cười tủm tỉm, tìm đường bắt chuyện:

- Nước này... Cậu nấu từ thảo dược gì mà thơm quá!

Văn Thành đang hơ miếng lá chuối trên bếp củi, nghe hắn hỏi một câu mà tay chợt khựng lại, đôi mắt như nhìn xuyên qua bếp lửa nhớ về những ngày xa xăm, cậu nói:

- Chỉ có lá trà xanh thôi, lá càng già, đậm vị chát càng tốt.

Bảo Long bưng chén nước bằng cả hai tay, hơi nóng phả lên làm nhòa đi đôi mắt đã đỏ hoe từ lúc nào. Hắn thổi nhẹ làm mặt chất lỏng rung động, ánh nhìn vẫn dịu dàng lướt nhanh qua đường xương hàm sắc nét của Thành.

Cậu xới lớp xôi nếp thơm ngào ngạt làm lộ lên bốn cái trứng gà, hơi nước tạt vào mặt nghe nóng rát. Thành chia từng phần, gói gọn vào lá chuối đã bị nhiệt từ bếp làm cho héo lại, xong xuôi cậu mới xếp vào một cái lồng mây đan cứng cáp.

Nhìn lồng tre, Văn Thành khẽ nhếch lên một nụ cười khổ, miệng luôn đòi đuổi người ta đi nhưng tay chân không đủ chánh kiến mà vô thức làm theo bản năng dẫn dắt. Cơm canh đạm bạc cũng muốn níu giữ một người cao quý.

Cậu quay qua nhìn cái người đang nhấp từng ngụm đắng chát khó nuốt, vậy mà trong khắc sau vừa thấy ánh mắt của Thành thì hắn liền nhắm mắt dốc cạn nước trà, nhẹ nhàng đặt chén xuống bàn mà khen tấm tắc:

- Trà vùng này vị lạ nhưng ngon lắm.

Thành nén ý cười, cậu xách ấm đất rót thêm đầy chén:

- Ngon thì uống thêm đi, tui nấu nhiều lắm.

Bỏ rơi ánh mắt đang nhìn chén nước trân trối, Thành quay lưng đi miệng chúm chím, soạn thêm ít thịt nai khô tẩm vị và muối mè bỏ vào lồng tre.

Khi màn sương tan biến cũng là lúc cái không khí khô nóng mùa này dần hiện lên rõ rệt, đường hướng đến lò gốm mới hôm qua thôi chỉ có mình cậu độc bước nhưng nay bên cạnh lại có thêm một đôi chân khác song hành. Hai người cứ lẳng lặng chung bước, Văn Thành chẳng buông lời cay nghiệt mà Bảo Long dường như ngầm hiểu án tử đã được khoan hồng.

Văn Thành thấy thì nhíu mày. Chiếc thuyền độc mộc loại lớn chạm trổ hoa văn rắn thần nằm chen chúc bên những chiếc thuyền chở hàng ở cạnh bến sông. Tay cậu ôm lồng tre giữ cố định để dồn nhịp chân tiến nhanh về phía lò gốm.

Từ xa đã thấy hai ba dáng người thân quen quỳ rạp trên đất, đôi chân xăm kín như mặc chiếc quần đen đang khúm núm trước một người đàn ông quần là áo lụa, tay chân chỉ trỏ đám hạ nhân bưng đi hết mẻ gốm mới vừa làm nguội được ba ngày.

Đôi vai Thành sụp xuống, ánh mắt thẫn thờ nhìn dòng người lần lượt chất gốm lên khoang thuyền.

Dựa vào gần hai mươi năm chắt nhặt từng lá thư báo cáo về vùng biên viễn, Bảo Long đánh giá tình cảnh liền tỏ tường.

Chỉ trong chốc lát đám người đó rời đi với khoang thuyền đầy ắp những mẻ gốm, người đàn ông lớn tuổi đang quỳ rạp được hai chàng trai đỡ dậy, miệng ông vẫn lầm bầm, chửi rủa gì đó.

Văn Thành đi đến chắp đôi bàn tay chạm đầu mũi, chậm rãi, cúi đầu:

- Sabaidee 'thít' Kham!

Tay dời xuống trước ngực nói với hai chàng trai bên cạnh:

- Sabaidee 'xiêng' Sôm, 'xiêng' Sỉ!

Mặt mày ba người họ ai cũng đang cau có, nhưng khi thấy Thành liền giãn ra, mỉm cười chào:

- Sabaidee 'xiêng' Bun!

Bảo Long đứng cạnh nhìn Văn Thành thân thuộc lối sinh hoạt của đám người man, hắn cũng bắt chước học theo điệu bộ của Thành.

Hắn cố chào như một người Lão Qua thực thụ, dù trước đó với hắn, đám người này cùng lắm chỉ là một bộ tộc man di của tiểu quốc Lão Qua, triều cống hằng năm cho hắn các sản vật quý mong nhận được sự bảo hộ của quân đội triều đình:

- Sawade...e...

Văn Thành chụp lấy cánh tay của Bảo Long, nghiêng đầu nhìn hắn:

- Là Sabaidee, ở xứ này anh đừng nói tiếng... tiếng của Vương tử Pai.

Thành lén nhìn sắc mặt của ba người đàn ông kia một lượt vì cái sự nhầm lẫn tai hại đó.

Lòng Bảo Long đánh thót một cái. Chính hắn rõ hơn ai khác, ba tiểu quốc Vạn Tượng hơn hai mươi năm trước vẫn còn trong thế triều cống cho cả Xiêm La và Đại An.

Thời cuộc thay đổi chỉ sáu năm sau, Vương tử thứ ba lên ngôi bắt đầu một cuộc thanh trừng lớn, tịch thu gia sản và trục xuất những thành viên Hoàng gia nhũng nhiễu, không minh bạch tiền thuế, trong đó có cả Vương tử Pai.

Nhân lúc Hoàng gia Xiêm đang loạn, Vua A Nỗ của Vạn Tượng mang chí lớn toan vùng lên thoát ách chư hầu. Tân Quốc vương Xiêm giận dữ cầm quân chinh phạt thành công, rồi sáp nhập để toàn quyền kiểm soát và thu thuế.

Vua Ôn Khâm của Lão Qua chủ động xin hàng vì thấy kết cục thảm hại của cả Vạn Tượng và Ba Thắc. Hằng năm cam kết triều cống dâng cây vàng, cây bạc cùng sản vật quý giá và chấp nhận chịu thuế của triều đình Xiêm áp lên họ.

Mặc dù sau đó tiểu quốc Lão Qua luôn lén lút triều cống cho triều đình Đại An để mong nhận được sự bảo hộ quân sự, nhưng đối với hắn mà nói hướng đi sang Lão Qua vô cùng hiểm trở, để dẫn một đội quân sang hỗ trợ rồi rút về là một chuyện phải suy tính kỹ càng.

Chính vì vậy mà bao năm qua hắn chỉ nhận triều cống để giữ thể diện là một nước lớn chứ vẫn ngó lơ việc đối đầu cùng quân Xiêm. Thêm vì Xiêm La không hài lòng Lão Qua hai mặt nên luôn tìm cách chặn những con đường liên lạc đến Đại An, làm ảnh hưởng đến hắn tìm kiếm Văn Thành vô cùng khó khăn.

Cống nạp cho Hoàng gia Xiêm là chuyện dân cả Lão Qua đều thuận tình nhưng khổ nỗi một số thương nhân giàu có ở Xiêm đã móc nối với quan lại thầu thuế theo vùng.

Các thương nhân sẽ chấp nhận bỏ tiền ra để trả thuế cho vùng đó, rồi đi thâu lại của dân man sao cho có lời, chính vì vậy mà dân ở đây ghét cay, ghét đắng người Xiêm dù ngoài mặt có thuần phục ra sao đi nữa.

Thành quay qua nói với Thít Kham bằng thứ ngôn mà Bảo Long chỉ nghe được nửa nạc, nửa mỡ:

- Mong 'thít' Kham đừng để bụng, đây là... 'thạo' Sắc, anh lớn ở Đại An của 'noi' đi phu cho quan Tây đến Lão Qua, vô tình gặp lại 'noi', 'thạo' Sack không rành tiếng mình nên nói năng lộn xộn.

'Thít' Kham đầu gật gật, bóp lấy bờ vai rắn rỏi của Bảo Long, vỗ vào cánh tay chắc nịch, nhìn hắn hỏi:

- Vác củi không? Ở đây vác củi đốt lò cho 'thít', trả công bằng nếp.

Hắn nhíu mày, nghe chữ hiểu chữ không, quay sang cầu cứu Thành:

- Ông này nói khiêng vác gì? Khiêng ổng đi đâu?

Văn Thành nhìn hắn mang vẻ suy tư một lúc, ngón tay cái bấm chặt vào ngón trỏ, hít một hơi mới nói:

- Ông Kham hỏi anh có muốn... ở lại đây làm phu vác củi không?

Bảo Long sững người, đôi lông mày nhướng lên một cách đầy nguy hiểm. Hắn nhìn ông già liên tục vỗ bôm bốp vào cánh tay mình như đang kiểm tra một con trâu mộng ngoài chợ, lòng dâng lên một sự nực cười đến cực điểm.

Một ông già man di dám sai trẫm vác củi?

Hắn toan mở miệng, cái bản năng của kẻ bề trên thét ra lửa suýt chút nữa khiến hắn thốt lên những lời cay độc.

Nhưng ánh nhìn thấu tâm can của Văn Thành đã chặn đứng tất cả. Cậu đang đứng đó, ngón tay bấm chặt, như thể chỉ chờ câu trả lời mà cậu biết chắc chắn đáp án.

Bảo Long nuốt khan cái dư vị đắng chát của trà xanh ban nãy trong cổ họng xuống.

Một toan tính lạnh lùng chạy qua đại não, dù mục đích của ta là đem Thành trở về Tiên Hà sống cuộc đời nông phu áo vải. Nhưng không thể bắt trói cậu ấy mang về được. Ta ở lại vác củi, tự nhiên được danh chính ngôn thuận để gần gũi với Thành. Nếu không làm phu ở đây thì ta không còn cách nào thân thiết với Thành hơn nữa.

Hắn hít một hơi, vẻ mặt bỗng chốc trở nên thâm trầm lạ thường, liếc nhìn đống củi khô phơi trên bãi cạnh lò gốm, rồi lại nhìn cái bóng dáng của người thương. Hắn nhìn thẳng vào mắt Thành, gật đầu một cái rụp, giọng nói pha chút ngạo mạn không thèm che giấu:

"Làm, làm chứ. Nói ông già... Nói 'thít' Kham chuẩn bị củi cho thật nhiều đi. Trẫm... anh không ngại mấy việc này đâu."

Câu nói đó văng vẳng bên tai cho đến ngày hôm sau, tay phồng rộp, Bảo Long nắm xôi nếp trên tay mà tựa như con cá sống, nó nhảy múa liên hồi ngay trước mũi. 

Mỗi lần hắn cố đưa nó lại gần miệng, cánh tay lại run lên bần bật, khiến miếng xôi cứ chực rơi ra. Rõ ràng là đồ ăn đã sát tận môi mà khoảng cách đó bỗng trở nên xa xăm như cả dặm đường.

Tiếng chim rộn ràng trên cây gạo cổ thụ đang độ rực rỡ xuân thì đã làm át đi tiếng ho vì nén cười của Thành. 

Tán cây xoài rừng nghiêng ngả để che đi ánh mặt trời rực lửa, hai người ngồi dưới bóng cây mà mồ hôi thay nhau tuôn ròng ròng.

Văn Thành chòm tới gần đó lụm một chiếc lá cứng cáp, lớn bằng hai ba bàn tay người trưởng thành chỉ còn lại sắc nâu, cậu phủi sạch đất cát rồi tự quạt cho mình. Liếc nhìn Bảo Long đang chật vật với nắm xôi, cậu ngập ngừng bẻ hướng quạt về phía hắn.

Hắn nhìn cậu dò xét, khó khăn lắm hắn mới nuốt được miếng xôi đầu tiên, tay cầm xôi run run cố gìm chặt bằng tay còn lại.

Văn Thành quạt một lúc, cậu thở hắt ra, tay buông thõng nhìn Bảo Long:

- Mắc gì phải khổ sở vậy? Anh coi mới hơn một ngày... Có cần vì mấy nắm gạo nếp mà phải chịu khổ hông?

Bảo Long mím môi, ánh mắt trở nên long lanh nhìn Thành:

- Anh đâu có vì mấy nắm gạo.

Cậu nuốt xuống cơn nghẹn trong cổ họng:

- Ông Kham đang đốc thúc thợ tăng lượng gốm, trước khi mùa mưa tới sẽ không đốt lò được, anh lo mà giữ sức... Nếu thấy không nổi nữa... Thì về đi...

- Anh sẽ về, khi nào cậu... cậu...

Bảo Long nghiến chặt răng để những lời kia không còn đường tuông ra khỏi miệng, mỗi một bước đi hiện tại hắn luôn toan tính rất kỹ, hắn sợ chỉ sai một bước có thể làm thay đổi toàn bộ bản đồ đã định sẵn.

Bàn tay thô ráp từ đâu vỗ bộp bộp lên vai Bảo Long, quay ra phía sau thì thấy thít Kham đang mỉm cười, gật đầu nhìn hắn:

- Tốt! Tốt, không khoẻ bằng người mường này nhưng bền bỉ, dai sức. Chiều mai qua 'thít' cúng gọi hồn cho.

Bảo Long nheo mắt, đang cố hiểu trọn vẹn hết câu từ của loại ngôn ngữ giống tiếng Xiêm đến bảy phần, nhưng đành bất lực quay sang nhìn Thành. Cậu ra hiệu cho hắn chắp tay, chạm mũi, cúi đầu.

- Khốp chai, dôi 'khả nọi'! (Con xin cảm ơn!)

Thít Kham mỉm cười đầu gật gật, tay vẫn không quên bóp nắn vai làm khớp vai hắn cứ nhộn nhạo, gồng cứng phần cơ đã rã rời để khống chế sức lực không hất văng ông già man di này ra khỏi người.

Thành chờ 'thít' Kham đi xa mới giải thích:

- Ông khen anh làm tốt, ông ưng bụng lắm nên chiều mai qua nhà ông để ông làm lễ trở thành người của làng.

Bảo Long gật đầu, lòng trở nên nhẹ nhõm nhưng cũng không khỏi có chút giận, ta đi tới đâu còn phải cần một ông già man di cho phép sao?

Bụp!

Con sáo sậu bị xuyên một mũi tên tre qua cánh, rớt trên tấm lá chuối trước mặt Bảo Long, chân nó còn giật giật đạp vào cái lồng đựng xôi của Thành.

Tiếng đám con nít cười hỉ hả, bước chân dồn dập 'bịch, bịch' trên nền đất, nhốn nháo cả một góc, chỉ nghe tụi nhỏ hét lên liên tục:

- Thự lẹo! Thự lẹo! (Trúng rồi! Trúng rồi!)

Tụi nhỏ đứa nào cũng đen nhẻm, vài ba đứa còn xách theo cái nỏ trên tay, mặt mũi lem luốc, hớn ha hớn hở chạy về phía bên này. Khi vừa thấy chỗ con sáo nằm thì cả đám khựng lại, vò đầu bứt tai, xầm xì với nhau:

- Tai lẹo! (Tiêu đời rồi!)

Bảo Long nhìn đám nhỏ thầm nghĩ, tụi nó mà cưỡi trâu thì đố ai biết được đâu trâu, đâu người.

- Con sáo này là ai bắn?

Giọng Thành trầm xuống nhưng nghe qua vẫn có chút nhẹ nhàng, đám nhỏ khúm núm gục mặt nhìn đất:

- Của ai?

Vẫn im lặng.

- 'Thạo' Mả!

- Dôi 'khả nọi'. (Dạ.)

Thằng nhỏ còi cọc nhất đám giật mình bước ra, chắp tay chạm lên mũi mà đầu vẫn cúi. Thành từ tốn:

- Trước khi 'xiêng' làm nỏ có căn dặn 'thạo' là phải nhìn trước ngó sau rồi mới bắn không?

Nó mím môi, co mấy đầu ngón chân cào xuống đất:

- Dạ... Có.

Thành nhìn nó chăm chăm, nó nghe được nhịp đập 'thình thình' trong lồng ngực chỉ mong 'xiêng' Bun không đòi lại cái nỏ.

- Vậy sao 'thạo' không làm? Rủi hồi nãy không trúng con sáo mà lệch đi trúng người rồi làm sao?

Thằng Mả liếc nhìn thăm dò sắc mặt cậu:

- 'Khả nọi' xin lỗi 'xiêng' Bun.

Thành hấc mặt về phía Bảo Long ra hiệu, nó tự biết chuyện chắp tay tới gần người đàn ông lạ lẫm mà nó nghĩ là có nước da đẹp như nụ Chăm Pa chớm nở:

- 'Khả nọi' kho thót...

- 'Thạo' Sắc - Thành nhắc tuồng.

- 'Khả nọi' kho thót 'thạo' Sắc dôi! (Con xin lỗi ông Sắc!)

Bảo Long nhìn vào ánh mắt sắc nét của thằng Mả, người chỗ nào cũng đen thui, lấm lem như phu làm ở mỏ than. Duy chỉ có đôi mắt to tròn, sáng quắc, trắng đen rõ ràng.

Thằng nhỏ đang chờ 'thạo' Sắc lên tiếng nhưng sao người này cứ nhìn thẳng vào mắt nó, mồ hôi rịn ra liên tục trên trán, nó run rẩy đến nước mắt cũng muốn trào ra.

Lớp màn nước trên mắt thằng Mả tựa như Đại Phúc. Hắn vẫn nhớ, Bùi Kiệm lần đầu trở về từ Hà Lan dắt theo con chó nhỏ với lớp lông bông xù lạ lẫm, hắn vừa gặp đã ưng vô cùng nên nháo nhào đòi giật nó từ tay Bùi Kiệm, đương nhiên Thái tử luôn giành chiến thắng.

(Chó săn châu Âu giống Spaniel)

Thời điểm đó mấy người Tây Dương nói với hắn, Đại Phúc là giống chó săn. Hắn chỉ nhớ rất lâu phụ hoàng mới tổ chức đi săn một lần, vậy là lần đầu đi săn của Đại Phúc cũng là lần cuối cùng. Đại Phúc bị một con trăn gấm lớn siết chết, đôi mắt nó lúc đó cũng rưng rưng như thằng nhỏ này vậy, bất giác Bảo Long đưa tay lên xoa đầu nó:

- Mai bèn rai! (Không sao đâu!)

- Là 'bò bèn nhăng'. - Thành khẽ nhắc.

- ... Bò bèn nhăng!

Thằng nhỏ thở phào, tự nhiên có thiện cảm với 'thạo' Sắc, chủ động dụi cái đầu chỉ có mỗi chỏm tóc ở giữa vào tay hắn. Bảo Long lấy trong lồng tre ra hai cái trứng cho nó, nó cảm ơn nhưng vẫn chưa chịu đi.

Cho đến khi Thành cầm con sáo còn dính mũi tên đưa cho thằng Mả. Ở đuôi tên có gắn thêm mấy cọng lông két để phân biệt và cũng như giúp đường bay của tên ổn định hơn, chính tay Thành làm cho nó nên vừa nhìn vật là biết ngay mặt chủ.

Nó lại cúi đầu và xoay người chạy dính theo mấy đứa nhỏ ở đằng xa.

*Chương này có chứa ảnh.