Hồi 2: Đứa con của hai thế giới

Hồi 2: Trí tuệ nhận thức và tư duy của MBS

Phần I Chương 1 Đứa con của hai thế giới

Sa mạc buổi sớm không có tiếng ồn ào chỉ có gió lướt qua từng hạt cát như những dòng ký ức đang tự kể chuyện về chính mình Mặt trời chưa lên cao nhưng ánh sáng đã len lỏi qua đường chân trời như một lời hứa rằng hôm nay sẽ khác hôm qua Trong không gian ấy một cậu bé đứng lặng nhìn xa xăm nơi những đường cát nối tiếp nhau như vô tận

Cậu bé ấy là Mohammed Bin Salman

Cậu không nhìn sa mạc như những đứa trẻ khác không nhìn nó như một khoảng trống mà nhìn nó như một bài toán chưa có lời giải Một bài toán mà mỗi hạt cát là một biến số mỗi cơn gió là một lực tác động và mỗi đường chân trời là một giới hạn cần phá vỡ

Người cha bước đến bên cạnh cậu ánh mắt trầm ổn như chính lịch sử của vùng đất này

"Con đang nhìn gì vậy"

MBS không quay đầu lại giọng nói nhỏ nhưng rõ ràng

"Con đang nghĩ tại sao nơi này lại rộng lớn đến vậy mà con người vẫn chưa làm chủ được tất cả"

Người cha khẽ cười không phải vì câu hỏi ngây thơ mà vì ông nhận ra trong câu hỏi ấy có một điều gì đó lớn hơn tuổi của cậu

"Không phải thứ gì rộng lớn cũng cần phải làm chủ"

MBS im lặng một lúc rồi đáp lại

"Nhưng nếu không làm chủ thì chúng ta sẽ bị giới hạn"

Gió thổi mạnh hơn một chút như muốn chen vào cuộc đối thoại giữa hai thế hệ một bên là quá khứ đã định hình một bên là tương lai đang hình thành

Người cha nhìn cậu thật lâu rồi nói

"Giới hạn không phải lúc nào cũng là kẻ thù Có những giới hạn giúp con tồn tại"

MBS quay lại lần này ánh mắt đã khác không còn chỉ là tò mò mà là sự phản biện đang hình thành

"Nhưng nếu chỉ tồn tại thì có ý nghĩa gì"

Câu hỏi ấy khiến không gian như lắng lại Sa mạc vẫn rộng lớn nhưng giờ đây dường như có thêm một đường nứt vô hình giữa hai cách nhìn thế giới

Người cha không trả lời ngay Ông hiểu rằng có những câu hỏi không cần câu trả lời ngay lập tức mà cần thời gian để chính người hỏi tìm ra

"Rồi một ngày con sẽ hiểu"

MBS nhìn thẳng vào mắt cha mình giọng chắc chắn hơn

"Không con không muốn chờ con muốn tự tìm ra"

Đó là khoảnh khắc đầu tiên khi một ý chí tách khỏi khuôn khổ

Không phải là sự chống đối mà là sự khởi đầu của một hành trình riêng

Sa mạc vẫn là sa mạc nhưng trong tâm trí của cậu nó đã bắt đầu thay đổi

Không còn là nơi chỉ để tồn tại mà là nơi để biến đổi

Những ngày sau đó MBS bắt đầu quan sát nhiều hơn Cậu không chỉ nhìn cát mà nhìn con người cách họ sống cách họ trao đổi cách họ giữ gìn những gì thuộc về truyền thống

Cậu nhận ra một điều rằng thế giới này vận hành như một hệ thống

Một hệ thống có đầu vào là tài nguyên có quá trình là lao động và có đầu ra là giá trị

Nhưng hệ thống ấy không hoàn hảo

Có những người có rất nhiều còn có những người gần như không có gì

Có những cơ hội mở ra cho một số người nhưng lại đóng lại với số khác

Một buổi tối khi cả gia đình quây quần MBS bất ngờ lên tiếng

"Cha có bao giờ nghĩ rằng chúng ta có thể thay đổi cách mọi thứ đang vận hành không"

Người cha đặt chén trà xuống nhìn cậu với ánh mắt nghiêm túc hơn thường ngày

"Con muốn thay đổi điều gì"

MBS không ngần ngại

"Con muốn mọi thứ vận hành tốt hơn công bằng hơn và mạnh mẽ hơn"

Một người lớn tuổi trong gia đình khẽ lắc đầu như thể đã từng nghe những ý tưởng như vậy trước đây

"Thế giới này không đơn giản như con nghĩ"

MBS nhìn ông giọng không cao nhưng mang theo một sự kiên định

"Nhưng nếu ai cũng nghĩ vậy thì sẽ không có gì thay đổi"

Không khí trở nên nặng hơn một chút nhưng không phải là căng thẳng mà là sự va chạm giữa hai thái cực

Một bên là chấp nhận

Một bên là khát vọng thay đổi

Người cha nhìn MBS thật lâu rồi nói chậm rãi

"Thay đổi không phải là điều xấu nhưng con phải hiểu rằng mỗi thay đổi đều có cái giá"

MBS gật đầu

"Con biết nhưng nếu không thay đổi thì cái giá còn lớn hơn"

Câu nói ấy không còn là suy nghĩ của một đứa trẻ nữa

Nó là dấu hiệu của một người đang bắt đầu nhìn thế giới bằng logic và cảm xúc cùng lúc

Đêm hôm đó MBS không ngủ sớm Cậu bước ra ngoài nhìn lên bầu trời đầy sao

Những vì sao không đứng yên chúng di chuyển theo những quy luật mà con người phải mất hàng nghìn năm mới hiểu được

Cậu tự hỏi liệu xã hội có thể được hiểu theo cách tương tự không

Một hệ thống có quy luật có biến động và có thể được điều chỉnh

Cậu khẽ nói một mình như đang đối thoại với chính tương lai của mình

"Ta sẽ không chỉ hiểu thế giới này ta sẽ thay đổi nó"

Gió đêm thổi qua mang theo hơi lạnh của sa mạc nhưng trong lòng cậu một ngọn lửa đã được thắp lên

Một ngọn lửa của hai thái cực

Một bên là sự hiểu biết

Một bên là khát vọng

Và chính từ đó hành trình của Mohammed Bin Salman bắt đầu không phải bằng quyền lực mà bằng một câu hỏi

Làm thế nào để một thế giới có thể trở nên tốt hơn mà không đánh mất chính nó

**

Gió đêm vẫn thổi qua sa mạc nhưng trong lòng MBS không còn là sự tĩnh lặng nữa mà là một chuỗi những suy nghĩ nối tiếp nhau như dòng chảy không ngừng Cậu bắt đầu nhận ra rằng thế giới không chỉ là những gì đang hiện hữu mà còn là những gì có thể được tạo ra nếu con người đủ hiểu và đủ dám

Những ngày sau đó MBS theo chân người lớn đến những khu vực đông người hơn nơi có những cuộc trao đổi buôn bán nơi con người nói chuyện về tiền bạc về công việc và về tương lai Cậu không tham gia nhưng lắng nghe rất kỹ như thể từng câu nói đều là dữ liệu cần được ghi nhớ

Một lần cậu hỏi một người thương nhân khi thấy ông đang tính toán rất lâu trước một quyết định

"Vì sao ông phải suy nghĩ nhiều như vậy chỉ để bán một món hàng"

Người thương nhân nhìn cậu mỉm cười

"Vì mỗi quyết định nhỏ đều có thể ảnh hưởng đến cả một chuỗi phía sau"

MBS nhíu mày

"Chuỗi phía sau là gì"

Người thương nhân đặt tay lên bàn chậm rãi nói

"Nếu ta bán rẻ quá ta lỗ Nếu ta bán đắt quá ta mất khách Nếu ta giữ hàng lại ta có thể chờ giá tốt hơn nhưng cũng có thể mất cơ hội Mỗi lựa chọn đều có cái được và cái mất"

MBS im lặng một lúc rồi nói

"Vậy làm sao để chọn đúng"

Người thương nhân nhìn xa xăm như nhớ lại nhiều điều

"Không có đúng tuyệt đối chỉ có lựa chọn phù hợp nhất trong thời điểm đó"

Câu nói ấy như một mảnh ghép mới trong suy nghĩ của MBS Cậu bắt đầu hiểu rằng thế giới không vận hành bằng những đáp án cố định mà bằng những sự cân bằng liên tục

Buổi chiều hôm đó khi trở về MBS gặp lại người cha đang đứng nhìn về phía chân trời nơi ánh nắng cuối ngày đang nhuộm vàng cả không gian

"Cha có tin rằng mọi thứ đều có thể được tính toán không"

Người cha quay sang nhìn cậu

"Con đang nghĩ đến điều gì"

MBS bước đến gần hơn giọng nói có phần chắc chắn hơn trước

"Con nghĩ rằng nếu chúng ta hiểu đủ rõ về cách mọi thứ vận hành thì chúng ta có thể điều chỉnh nó để đạt kết quả tốt hơn"

Người cha trầm ngâm một lúc rồi hỏi lại

"Và con nghĩ con người có thể kiểm soát được tất cả sao"

MBS lắc đầu

"Không phải tất cả nhưng ít nhất là những gì chúng ta tạo ra"

Người cha khẽ gật đầu

"Đó là điểm khác biệt giữa kiểm soát và hiểu biết Nếu con chỉ muốn kiểm soát con sẽ sớm thất bại Nhưng nếu con muốn hiểu con sẽ có cơ hội đi xa hơn"

MBS nhìn cha mình như vừa nhận ra một điều quan trọng

"Vậy con phải bắt đầu từ đâu"

Người cha không trả lời trực tiếp mà chỉ nói

"Hãy bắt đầu từ việc quan sát con người vì chính họ là trung tâm của mọi hệ thống"

Từ hôm đó MBS thay đổi cách nhìn Cậu không chỉ nhìn vào sự vật mà nhìn vào hành vi của con người cách họ quyết định cách họ phản ứng và cách họ bị ảnh hưởng bởi hoàn cảnh

Cậu nhận ra rằng trong mỗi con người đều tồn tại hai thái cực

Một bên là lý trí

Một bên là cảm xúc

Và mọi hành động đều là kết quả của sự đấu tranh hoặc hòa hợp giữa hai phần đó

Một buổi tối khác khi cả gia đình đang trò chuyện MBS bất ngờ đặt một câu hỏi khiến mọi người chú ý

"Nếu một người có quyền lực lớn thì họ nên làm theo lý trí hay cảm xúc"

Một người lớn trong gia đình trả lời ngay

"Lý trí vì cảm xúc dễ khiến con người sai lầm"

MBS không đồng ý ngay cậu nhìn sang người cha

"Còn cha nghĩ sao"

Người cha chậm rãi nói

"Nếu chỉ có lý trí con người sẽ trở nên lạnh lùng Nếu chỉ có cảm xúc con người sẽ trở nên yếu đuối Người có quyền lực phải biết dùng cả hai"

MBS gật đầu như đã hiểu nhưng rồi lại hỏi tiếp

"Vậy làm sao để biết khi nào nên dùng cái nào"

Người cha nhìn thẳng vào cậu

"Đó là điều con phải tự học bằng trải nghiệm"

Câu trả lời không làm MBS thất vọng mà ngược lại càng khiến cậu quyết tâm hơn

Đêm đó cậu lại ra ngoài nhìn bầu trời nhưng lần này ánh mắt không còn chỉ là sự tò mò mà là sự tính toán

Cậu bắt đầu tưởng tượng một xã hội nơi mọi thứ được vận hành hiệu quả hơn nơi con người có nhiều cơ hội hơn nơi những nguồn lực được phân phối hợp lý hơn

Cậu tự nói với mình

"Muốn thay đổi một hệ thống phải hiểu từng phần của nó"

Gió thổi qua như một lời đáp lại

Nhưng sâu trong suy nghĩ của cậu một câu hỏi khác bắt đầu hình thành

Nếu thay đổi hệ thống thì ai sẽ là người chịu trách nhiệm cho những hậu quả

Câu hỏi đó không có lời đáp ngay lập tức nhưng nó đã gieo một hạt giống

Một hạt giống của trách nhiệm

Một hạt giống của quyền lực

Và từ đó hành trình của MBS không còn chỉ là tìm hiểu thế giới mà là chuẩn bị để một ngày nào đó có thể định hình lại nó theo cách mà cậu tin là đúng